TYNNE
Wiadomości
dotyczące bardzo rozległych, położonych nad Słuczą, głównie leśnych dóbr Tynne,
obejmujących ponad 6000 ha obszaru, są niezwykle skąpe[1].
Wiemy zaledwie tyle, że w 1463 r. na mocy działu między ks. Zbaraskimi włość
ta przypadła ks. Sołtanowi, dziedzicowi Wiśniowca. W początkach XVII w. była
własnością ks. Aleksandra Ostrogskiego, wojewody wołyńskiego, później
Radziwiłłów, a w XVIII w. należeć miała do kolegiaty ołyckiej. Katarzyna II
dobra te skonfiskowała i w 1797 r. podarowała generałowi rosyjskiemu
Kanoniczynowi. W drugiej połowie XIX w. Tynne było własnością rodziny
Dawidowskich, nie wiadomo jakiego herbu, w okresie pierwszej wojny światowej Małyńskich[2],
a w 1939 r. Olgierda Beniuszewicza, żonatego z N. Nielubowicz-Tukalską[3].
Zupełnie nie
wiadomo, kto i kiedy wybudował w Tynnem pałacyk klasycystyczny, zniszczony
czy też tylko całkowicie zdewastowany w czasie pierwszej wojny światowej[4].
Na podstawie prawdopodobnie jedynej zachowanej fotografii można tylko
stwierdzić, że pałac ten był budowlą założoną na rzucie prostokąta, w
pięcioosiowej części środkowej dwukondygnacyjną, a na trójosiowych zapewne
skrzydłach bocznych parterową. Część środkową, rozczłonkowaną pilastrami,
poprzedzał głęboki, dwukondygnacyjny portyk o czterech w jednakowej od siebie
odległości ustawionych kolumnach toskańskich. Na parterze tworzył on kryty podjazd,
ujęty po bokach w ramy lekko wygiętego murku. Na piętrze cokoły kolumn łączyła
balustrada tralkowa. Kolumny górne dźwigały pokryte tryglifami belkowanie oraz
trójkątny fronton wypełniony bogatym reliefem, z kartuszem herbowym pośrodku.
Szczyt ożywiały dodatkowo trzy ustawione na nim rzeźby kamienne. Narożniki
części środkowej pałacu ujmowały pilastry. Dalsze szczegóły dekoracyjne
ograniczały się do poziomych gzymsów naczółkowych, gzymsu między
kondygnacyjnego i wieńczącego elewacje kroksztynowego. Podobny wystrój miały
oba skrzydła parterowe. Korpus główny nakrywał niezbyt wysoki, gładki dach
czterospadowy, skrzydła zaś - dach trójspadowy.
[1] Słownik geograficzny, t. 12, Warszawa 1893, s. 716, na
temat Tynnego zamieścił jedynie krótką wzmiankę, dotyczącą głównie cerkwi, bez
żadnych informacji o przeszłości. Józef Włast [J. Dunin-Karwicki], w pracy
swej Opowiadanie historyczne z dziejów okolicy Słuczy i jej dopływów, Kraków
1897, zupełnie o Tynnem nie wspomniał. Trochę informacji podaje tylko T. J.
Stecki, Z boru i stepu. Obrazy i pamiątki, wyd. 2, Kraków 1898, s. 71-72.
[2] M. Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Wołyniu, Łuck
1929, s. 226.
[3] Informację tę oraz fotografię pałacyku zawdzięcza
autor Krystynie Tołłoczko-Różyskiej.
[4] M. Orłowicz pisze, że pałac „w jesieni 1917 r. został
doszczętnie zniszczony przez miejscową ludność”.